WCVA Trustee news 13 August 2009 / 13 Awst 2009

WCVA

*** Managing Risk: the accounting and VAT perspective ***
WCVA, in partnership with Watts Gregory LLP accountants, will be presenting a half day seminar: Managing Risk: the accounting and VAT perspective, to be held at Baltic House, Cardiff on 12 October. This half day seminar will examine the nature of risk, look at the key financial and accounting risk areas, focus specifically on identifying VAT risks, and offer strategies and systems for managing them. Further information can be found on the WCVA website, or to book directly please contact: Mel Lloyd on 029 2043 1724 or eventsadmin@wcva.org.uk

Future Jobs Fund
Charities and voluntary organisations will create more than 500 new jobs across Wales between October 2009 and March 2010. The funding for the jobs will come from the UK Government’s Future Jobs Fund after a successful bid was made on behalf of the voluntary sector, led by WCVA.

The Future Jobs Fund aims to support long-term unemployed young people, and those in unemployment hotspots, by funding the creation of 150,000 new jobs across the UK during the next two years. Over 100 organisations in Wales are part of the WCVA-led voluntary sector bid and will create jobs across a range of areas including environmental work, health and social care, childcare and youth and community work.

Any organisation that would like to find out more or apply to create jobs through WCVA should contact the Helpdesk on 0800 2888 329 or help@wcva.org.uk.

Governance

International governance
The One World Trust has launched its new Civil Society Organisation (CSO) self-regulatory initiatives portal page and map. This page includes several resources that will be of interest to those charged with a governance role:

• An interactive map of CSO self-regulatory initiatives worldwide
• CSO Self-Regulation: the global picture (2009), a One World Trust briefing paper
• A project summary – available in English, French and Spanish
• FAQs about CSO self-regulation and the project.

The portal also contains a database of all the CSO codes of conduct, certification schemes, working groups and information services they have identified worldwide. Each initiative will have its own page with information on: who is a member, does the initiative have any compliance mechanisms, what issue areas does it cover etc.

Intelligent monitoring
The National Audit Office has published, Intelligent Monitoring: an element of: Financial Relationships with Third Sector Organisations. "Intelligent Monitoring" is the term used for putting into practice the principles to avoid the pitfalls of poor practice in monitoring. This guidance offers a clear, robust framework for intelligent monitoring, and offers examples, practical tools and techniques.

It expands on the guidance given in the National Audit Office’s Decision Support Tool, Financial relationships with third sector organisations.

Environmental scanning guides
NCVO’s series of six Future Focus guides is designed to help small and medium-sized third sector organisations think about likely changes in their external environment and how these trends could affect them.

Each pocket guide focuses on a different topic and provides a ready-made analysis of the future changes we will probably see in the coming years in that particular area. Inside, they pose some strategic questions to help organisation’s think through these likely future changes, and how they can prepare for them. The topics are funding, volunteers, new technologies, local democracy, social trends and population. Packed full of tips and suggestions to help plan for these changes, these guides are great to use with boards or senior management teams.

Charity Commission

Additional information on the Register
The Charity Commission is adding more information to the online Register of charities making it clearer where a charity has been the subject of an inquiry or regulatory case report, or where an interim manager is in place. Where a charity has been the subject of an inquiry report or a regulatory case report, a link from the charity’s entry on the online Register of charities will take you to the relevant document. The link will remain for six months, the length of time that inquiry reports and regulatory case reports already stay on the Commission’s website.

The Register of Charities will also now 'flag' when an interim manager has been appointed to a charity. This provides their name and contact details, provides additional information about their function and indicates whether the appointment is to the exclusion of other trustees.

Public benefit findings
As well as publishing individual reports on its first exercise in assessing individual charities in terms of public benefit, the Charity Commission has published a general paper on, Emerging findings for charity trustees from the Charity Commission's public benefit assessment work: 2008-09. The paper makes several general points:

• keeping a charity's aims and governing document under regular review can help avoid 'mission drift';
• altering or widening a charity's aims might be necessary in order to ensure that a charity continues to meet the needs of its beneficiaries and to respond to changing social and economic circumstances;
• where social and economic circumstances (including, for example, changes in statutory requirements) alter both the ability of a charity to further its aims, and the economic viability of the charity, the trustees may find it helpful to carry out a full review of their charity's position (such as the suitability of any premises, and whether the charity's objects could be better achieved through other means); and
• it is important that trustees of charities that have multiple aims are able to demonstrate how they are carrying out each of those aims for the public benefit.

Charity collective investments
The Charity Commission recently launched its Charity pooled funds consultation on new proposals to bring charity collective investments more fully under the regulation of the Financial Services Authority. The proposals, which include creating a new collective investment product exclusively for charities to be regulated by the FSA, were announced in April’s Budget statement and are the result of discussions between the Charity Commission, HM Treasury, HM Revenue and Customs, the Office of the Third Sector and the FSA.

Currently, collective investment schemes specifically for charities are usually Common Investment Funds or Common Deposit Funds, which are created and regulated by the Commission. Any new investment format included in the proposals would keep the same tax advantages currently enjoyed by CIFs and CDFs.

The consultation will run until 31 October 2009.

Tax and VAT

Employment status
HMRC’s new Employment Status Indicator tool enables organisations to check the employment status of an individual or group of workers - that is, whether they are employed or self-employed for tax, National Insurance contributions or VAT it is helpful for anyone who takes on workers, such as employers and contractors. (The tool refers to anyone in this position as an ‘engager’). Individual workers can also use the tool to check their employment status.

Employee expenses and benefits
HMRC has launched a new A-Z site on employee’s expenses and benefits, including an outline of the tax and NICs rules, and information on key forms and record keeping.

Company law

Companies Act 2006 changes from 1st October 2009
From 1 October 2009, there will be a number of company law changes affecting charitable companies, trading subsidiaries owned by charities and community interest companies. All Companies House forms will be changing, there will be new and different filing requirements and there will be important changes to what is regarded as a company’s constitution.

Bates Wells and Braithwaite solicitors have produced an excellent Summary of Companies Act 2006 changes from 1st October 2009, which will be invaluable to those responsible for the governance of both charitable and non charitable companies.

Draft CIC regulations
Following a consultation exercise, the new draft Community Interest Company (Amendment) Regulations 2009 have been published. They do not make changes to the asset lock provisions, but they do introduce a few quite significant changes to the provisions that must be contained in the articles of a CIC. For example, the requirement that a majority of the directors must be appointed by the members has been removed.

Existing CICs may - but do not have to - amend their articles to reflect these changes; but any new CIC registered after 1st October will have to comply with the new regulations.

Miscellaneous

Freedom of information
As previously reported in Trustee news, the Ministry of Justice ran a consultation between 25 October 2007 and 1 February 2008 on whether to extend the list of "public authorities" covered by the Freedom of Information Act 2000 to "contractors who provide services that are a function of a public authority". WCVA responded to this consultation indicating that it felt the Act should not be so extended to third sector organisations delivering public services – most other umbrella bodies took the same stance.

In a response issued last month, the ministry said that the benefits of bringing charities under the auspices of the Act would be significantly outweighed by the "inevitable" negative impact on their charitable causes brought by the extra cost of compliance. But it added that the Government would "expect charities to respond as openly and promptly as possible to reasonable requests for the information they hold".

Campaigning guide
Campaigning is OK! they may not always like it, but it gets things done, is an excellent guide to campaigning by community and voluntary organisations. It is based on findings from 8 regional events and shows why campaigns matter to the sector, even if they aren't always given that label, what support bodies can do to help, and some useful pointers such as a 90 minute work-out on how to plan a successful campaign.

Pro bono legal advice
LawWorks, the website for the Solicitors Pro Group, has launched Initial Electronic Advice, an automated, web-based system, which allows not for profit and advice organisations to submit a short legal query and have this answered by a lawyer via email. It is operated in partnership with advice agencies and voluntary sector umbrella bodies.

The main legal areas covered are: advertising, banking, building and construction, charity, clinical negligence, commercial, company, competition, construction, consumer, consumer credit, contract, corporate, crime, debt, education, employment, energy, environment, EU, family, health and safety, housing, immigration, insolvency, insurance, intellectual property, IT, landlord and tenant, mental health, mortgages, data protection, finance, insurance, pensions, personal injury, planning, property, public law, small claims, tax, telecoms, trust, welfare, wills and probate.

More pro bono help
The Timebank Initiative is a fund providing £400,000 worth of advice to South Wales based businesses. It was founded by HR Consultant Services Ltd and has other contributors including Grant Thornton UK, Golley Slater and Morgan Cole among others. The initiative is also being supported by the South Wales Chamber of Commerce.

The fund allows businesses running at a loss to access free advice from a chosen specialist in order to help them through the current economic downturn. This advice can include marketing/pr, commercial law, insolvency, accounting, HR/Personnel/Employment Law and many other areas of business. All advice is provided without any ongoing obligation once the allocated time has expired.

If your organisation would be interested in contributing to this initiative or you require help through the initiative, please contact Ryan Patey at The Timebank Initiative: info@timebankinitiative.co.uk or 0845 094 0424

Impact and quality measurement
New Economics Foundation has published Tools for You: Approaches to proving and improving for charities, voluntary, an update to the Prove and Improve Toolkit, designed to help development workers and frontline organisations navigate the world of social impact and quality measurement. The main booklet gives detailed summaries of twenty different approaches, while an accompanying tool decider and comparison chart allow you to weigh up the varying benefits.

Using new technology
Social by Social: a practical guide to using new technologies to deliver social impact, has been published by The Lab at NESTA, the national innovation body. It seeks to identify the lessons of how new technologies can be most effectively applied to deliver positive social impact and help transform the way public services work.

Resource portal
Funded by Capacitybuilders, the new Improving Support website brings together practical resources (news, events, signposting, tools, contacts and information) for all those providing support to third sector organisations. It provides a gateway to a wide range of tools, information and support, creating an easily accessible community for the exchange of resources, ideas, advice and learning.

Blogging and anonymity
In a landmark decision relating to confidentiality on the Internet, a police officer who wrote an anonymous award winning blog has lost the legal battle to keep his identity secret. On 16 June 2009, Mr Justice Eady handed down his judgment. He removed the interim injunction that had been in place since 4 June 2009, ruling that the author could have no reasonable expectation of privacy "because blogging is essentially a public rather than private activity".

The author’s identity did not have the requisite "quality of confidence", as defined in the leading case relating to breach of confidence, Coco v A N Clark. Its publication would not, therefore, contravene the right to privacy afforded by Article 8 of the European Convention on Human Rights. In any event, the court added that the public interest inherent in revealing the author’s identity as a police officer would outweigh any right to privacy claimed.

For authors of blogs wishing to remain anonymous, particularly authors of blogs that reveal confidential or controversial information about their employer, this judgment serves as a warning that the courts will generally not offer protection if their identities are discovered and threatened to be published.

Employment law and practice

Workplace stress
Updated practical help for HR and line managers to tackle the issue of stress at work has been produced by The CIPD, working in conjunction with the HSE and Investors in People. Its Line management behavior and stress at work resource includes a competency framework enabling line managers to work on the skills required to reduce and prevent workplace stress.

Legal representation
The Court of Appeal has handed down its decision in Kulkarni v Milton Keynes Hospital NHS Trust, which:

• is authority for the proposition that NHS doctors are entitled to legal representation if facing charges of misconduct or capability, under the terms of their contract; and,
• contains clear obiter suggesting that where disciplinary charges are of such gravity that someone might be unable to work in the future if the charges are proved, that person has a free-standing right to legal representation at internal disciplinary hearings under Art 6 of the European Convention on Human Rights.

This latter point has significant implications for all public sector workers, and is consistent with the decision of the High Court in R (on the application of G) v The Governors of X School earlier in the year.

Swine flue guidance
Bates Wells & Braithwaite solicitors have issued some useful FAQ’s for employers on swine flu.

Avoiding discrimination
Stonewall has published, Religion and Sexual Orientation: How to manage relations in the workplace, a practical and informative guide on how to promote good relations in the workplace. Since 2003, legislation has been in place to protect lesbian, gay and bisexual people and individuals of religion or belief. This guide looks at case studies and individual feedback to dispel myths and provide useful guidance on how to diffuse conflict at work.

Extension of time
The EAT has handed down its decision in Eagles v Rugged Systems Ltd, which is authority for the proposition that, if a claimant reasonably believed that there was "some process" dealing with a dismissal ongoing - including negotiations and legal advice over a compromise agreement - then he or she would be entitled to an automatic extension of time for presenting a claim under regulation 15(2) of the Employment Act 2002 Dispute (Resolution) Regulations 2004 (now repealed). It did not matter that no actual appeal had been raised nor formal procedure followed.

The EAT followed the guidance set down in the Court of Appeal case of Towergate London Market Ltd v Harris [2008] IRLR 536 in which the issue as to whether, as a matter of fact, an actual procedure was being followed was irrelevant. The crucial consideration was (a) whether the complainant believed [that there was some process] and (b) whether there were reasonable grounds for such a belief.

Equal pay claims
The Court of Appeal has handed down its important decision in Gutridge v Sodexo, a case involving equal pay rights in the event of women being subject to a TUPE transfer. By a majority, the Court of Appeal upheld the EAT’s decision, namely that:

• claims for equal pay losses, which have accumulated during employment up to the date of transfer of the undertaking to the transferee, must be brought against the transferee within 6 months of the date of the transfer (and will otherwise be barred by limitation rules); but,
• claims for losses after the date of the transfer are able to proceed against the new (transferee) employer for up to 6 years' losses from the date of the claim. Claims must be pursued within 6 months of the termination of that employment.

Employers taking over public sector service contracts will therefore continue to be liable for equal pay claims long after the transfer has taken place for so long as those transferred remain employed, based on the earnings of comparators employed by the public authority before the transfer occurred.

Newyddion Ymddiriedolaeth

WCVA

*** Rheoli Risg: golwg ar gyfrifo a TAW ***
Bydd y WCVA, ar y cyd â chyfrifwyr Watts Gregory LLP, yn cyflwyno seminar hanner diwrnod Rheoli Risg: golwg ar gyfrifo a TAW, i'w gynnal yn Nhŷ Baltig, Caerdydd ar 12 Hydref. Yn ystod y seminar hanner diwrnod hwn, archwilir natur risg, edrychir ar y meysydd ariannol a chyfrifiannu allweddol, gan ganolbwyntio'n benodol ar nodi'r risgiau sydd ynghlwm wrth TAW, a chan gynnig strategaethau a systemau ar gyfer eu rheoli. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan WCVA, neu i drefnu lle, cysylltwch â: Mel Lloyd ar 029 2043 1724 neu eventsadmin@wcva.org.uk

Cronfa Swyddi'r Dyfodol
Bydd elusennau a mudiadau gwirfoddol yn creu mwy na 500 o swyddi newydd ledled Cymru rhwng mis Hydref 2009 a mis Mawrth 2010. Daw'r arian o Gronfa Swyddi'r Dyfodol Llywodraeth y Deyrnad Unedig yn dilyn cais llwyddiannus, dan arweiniad WCVA, ar ran y sector gwirfoddol.

Nod Cronfa Swyddi'r Dyfodol yw cynorthwyo pobl ifanc sydd wedi bod yn ddi-waith ers tro, a'r rheini mewn ardaloedd lle mae diweithdra'n bla, drwy greu 150,000 o swyddi newydd ar draws y Deyrnas Unedig yn ystod y ddwy flynedd nesaf. Mae dros 100 o fudiadau yng Nghymru'n rhan o fid y sector gwirfoddol dan arweiniad y WCVA. Crëir swyddi mewn amrywiaeth o feysydd gan gynnwys gwaith ym maes yr amgylchedd, gofal iechyd a chymdeithasol, gofal plant a gwaith ieuenctid a chymuned.

Dylai unrhyw fudiad a fyddai'n hoffi cael gwybod rhagor neu sy'n dymuno gwneud cais am greu swyddi drwy WCVA gysylltu â'r Ddesg Gymorth ar 0800 2888 329 neu help@wcva.org.uk.

Llywodraethu

Llywodraethu rhyngwladol
Mae'r Ymddiriedolaeth Un Byd wedi lansio'i chynlluniau hunanreoleiddio newydd ar gyfer Mudiadau'r Gymdeithas Sifil. Mae'r dudalen hon yn cynnwys sawl adnodd a fydd o ddiddordeb i'r rheini sy'n ysgwyddo rôl llywodraethu:

• Map rhyngweithiol o gynlluniau hunanreoleiddio mudiadau'r gymdeithas sifil ledled y byd
• CSO Self-Regulation: the global picture (2009), papur briffio gan yr Ymddiriedolaeth Un Byd
• Crynodeb o'r prosiect - ar gael yn Saesneg, yn Ffrangeg ac yn Sbaeneg
• Cwestiynau ac Atebion am hunanreoleiddio Mudiadau'r Gymdeithas Sifil a'r prosiect.

Mae'r porth hefyd yn cynnwys cronfa ddata o godau ymddygiad Mudiadau'r Gymdeithas Sifil, cynlluniau cymeradwyo, gweithgorau a gwasanaethau gwybodaeth a ganfuwyd ym mhob cwr o'r byd. Bydd gan bob cynllun ei dudalen ei hun sy'n cynnwys gwybodaeth am y canlynol: pwy sy'n aelod, a oes gan y cynllun unrhyw fecanweithiau cydymffurfio, pa feysydd y mae'n ymwneud â hwy ac ati.

Monitro deallus
Mae'r Swyddfa Archwilio Genedlaethol wedi cyhoeddi, Intelligent Monitoring: an element of: Financial Relationships with Third Sector Organisations. "Monitro Deallus" yw'r term a ddefnyddir ar gyfer rhoi ar waith yr egwyddorion sy'n osgoi maglau arferion gwael wrth fonitro. Mae'r arweiniad hwn yn cynnig fframwaith clir, cadarn ar gyfer monitro deallus, ac mae'n cynnig enghreifftiau, dulliau a thechnegau ymarferol.

Mae'n ehangu ar yr arweiniad a geir yn nogfen y Swyddfa Archwilio Genedlaethol Pecyn Cymorth i Benderfynu, Financial relationships with third sector organisations.

Canllawiau sganio amgylcheddol
Bwriad y gyfres o chwech a gyhoeddwyd gan yr NCVO, Canllawiau Future Focus yw cynorthwyo mudiadau bach a chanolig eu maint yn y trydydd sector i feddwl am newidiadau tebygol yn eu hamgylchedd allanol a sut y gallai'r tueddiadau hyn effeithio arnynt.

Mae pob llyfryn poced yn canolbwyntio ar bwnc gwahanol ac mae'n cynnig dadansoddiad parod o'r newidiadau yr ydym yn debygol o'u gweld yn y blynyddoedd nesaf yn y maes penodol hwnnw. Y tu mewn iddynt, gofynnir nifer o gwestiynau strategol i gynorthwyo sefydliadau i feddwl drwy'r newidiadau hyn sy'n debygol yn y dyfodol, a sut mae modd paratoi ar eu cyfer. Y pynciau yw ariannu, gwirfoddolwyr, technolegau newydd, democratiaeth leol, tueddiadau cymdeithasol a phoblogaeth. Maent yn llawn cynghorion ac awgrymiadau i helpu i gynllunio ar gyfer y newidiadau hyn ac maent yn wych i'w defnyddio gyda byrddau neu gydag uwch dimau rheoli.

Y Comisiwn Elusennau

Gwybodaeth ychwanegol ar y Gofrestr
Mae'r Comisiwn Elusennau'n ychwanegu mwy o wybodaeth ar y Gofrestr elusennau ar-lein gan ei gwneud yn glir os yw'r elusen wedi bod yn destun ymchwiliad neu adroddiad ar achos rheoleiddio neu os oes rheolwr dros dro wedi'i benodi. Os yw elusen wedi bod yn destun adroddiad ymchwilio neu adroddiad achos rheoleiddio, bydd dolen o gofnod yr elusen ar y Gofrestr elusennau ar-lein yn eich tywys at y ddogfen berthnasol. Bydd y ddolen yno am chwe mis, sef y cyfnod y bydd adroddiadau'r ymchwiliad hwnnw ac adroddiadau'r achos rheoleiddio hwnnw eisoes yn aros ar wefan y Comisiwn.

Bydd y Gofrestr Elusennau hefyd yn awr yn tynnu sylw at benodi rheolwr dros dro ar gyfer elusen. Bydd y cofnod hwn yn rhoi eu henw a'u manylion cysylltu, a bydd yn cynnig gwybodaeth ychwanegol am eu swyddogaeth gan ddangos a yw'r penodiad yn eithrio ymddiriedolwyr eraill.

Canfyddiadau budd cyhoeddus
Yn ogystal â chyhoeddi adroddiadau unigol yn ystod ei hymarfer cyntaf i asesu elusennau unigol o ran budd cyhoeddus, mae'r Comisiwn elusennau wedi cyhoeddi papur cyffredinol sef, Emerging findings for charity trustees from the Charity Commission's public benefit assessment work 2008-09. Mae'r papur yn gwneud sawl pwynt cyffredinol:

• mae adolygu'n rheolaidd nodau a dogfen lywodraethu elusen yn gallu bod o gymorth i osgoi sefyllfa lle bydd 'y nod y llithro o'r golwg';
• gall fod angen newid neu ehangu nodau'r elusen er mwyn sicrhau bod elusen yn dal i ddiwallu anghenion ei buddiolwyr ac yn ymateb i amgylchiadau cymdeithasol ac economaidd sy'n newid;
• lle bydd amgylchiadau cymdeithasol ac economaidd (gan gynnwys, er enghraifft, newid y gofynion statudol) yn effeithio ar allu elusen i ddatblygu ei nodau, ac ar hyfywedd economaidd yr elusen, efallai y byddai o gymorth i'r ymddiriedolwyr gynnal adolygiad llawn o sefyllfa'u helusen (megis addasrwydd unrhyw eiddo, ac a ellid cyflawni nodau'r elusen yn well drwy ddulliau eraill); a
• mae'n bwysig bod ymddiriedolwyr elusennau sydd â mwy nag un nod yn gallu dangos sut maent yn cyflawni pob un o'r amcanion hynny er budd y cyhoedd.

Buddsoddi ar y cyd mewn elusennau
Yn ddiweddar, lansiodd y Comisiwn Elusennau ei hymgynghoriad ar Gronfeydd ar y cyd i elusennau ynglŷn â chynigion newydd i ddod â buddsoddiadau ar y cyd gan elusennau'n fwy dan reolaeth yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol. Cyhoeddwyd y cynigion, sy'n cynnwys creu cynnyrch buddsoddi unigryw ar y cyd ar gyfer elusennau i'w reoleiddio gan yr FSA, yn natganiad Cyllideb mis Ebrill ac mae hyn o ganlyniad i'r trafodaethau rhwng y Comisiwn Elusennau, Trysorlys EM, Cyllid a Thollau EM, Swyddfa'r Trydydd Sector a'r FSA.

Ar hyn o bryd, fel rheol, bydd cynlluniau buddsoddi ar y cyd sy'n benodol ar gyfer elusennau yn Gronfeydd Buddsoddi Cyffredin neu'n Gronfeydd Cadw Cyffredin, a grëir ac a reoleiddir gan y Comisiwn. Bydd unrhyw fformat buddsoddi newydd a gynhwysir yn y cynigion yn dal i gynnig yr un manteision treth ag a gaiff y CIFs a'r CDFs ar hyn o bryd.

Bydd yr ymgynghori'n parhau tan 31 Hydref 2009.

Treth a TAW

Statws cyflogaeth
Mae pecyn newydd Chyllid a Thollau EM, y Dangosydd Statws Cyflogaeth yn galluogi mudiadau i wirio statws cyflogaeth unigolyn neu grŵp o weithwyr - hynny yw ai cyflogedig ynteu hunangyflogedig ydynt o safbwynt treth/ cyfraniadau Yswiriant Gwladol neu TAW. Mae hyn yn gymorth i bawb sy'n defnyddio gwasanaeth gweithwyr, megis cyflogwyr a chontractwyr. (Mae'r pecyn yn cyfeirio ar unrhyw un yn y sefyllfa hon fel 'ymrwymwr') Gall gweithwyr unigol ddefnyddio'r pecyn hefyd i wirio'u statws cyflogaeth.

Treuliau a buddiannau gweithwyr
Mae Cyllid a Thollau EM wedi lansio gwefan A-Z newydd ar dreuliau a buddiannau gweithwyr, sy'n cynnwys braslun o'r rheolau treth a Chyfraniadau Yswiriant Gwladol, ac mae hefyd yn cynnwys gwybodaeth am ffurflenni allweddol a chadw cofnodion.

Cyfraith cwmnïau

Bydd Deddf Cwmnïau 2006 yn newid ar 1 Hydref 2009
Ar 1 Hydref 2009, bydd nifer o newidiadau i gyfraith cwmnïau sy'n effeithio ar gwmnïau elusennol, isgwmnïau masnachu sy'n eiddo i elusennau a chwmnïau budd cymunedol. Bydd holl ffurflenni Tŷ'r Cwmnïau'n newid, a bydd gofynion ffeilio newydd a gwahanol ynghyd â newidiadau pwysig i'r ffordd y diffinnir cyfansoddiad cwmni.

Mae cyfreithwyr Bates Wells a Braithwaite wedi cynhyrchu crynodeb rhagorol Summary of Companies Act 2006 changes from 1st October 2009, a fydd yn amhrisiadwy i'r rheini sy'n gyfrifol am lywodraethu cwmnïau elusennol ac anelusennol.

Rheoliadau Drafft ar gyfer Cwmnïau Budd Cyhoeddus
Ar ôl ymgynghori, cyhoeddwyd y rheoliadau drafft newydd Community Interest Company (Amendment) Regulations 2009. Nid yw'r rhain yn newid y darpariaethau ynglŷn ag asedau, ond maent yn cyflwyno sawl newid eithaf sylweddol i'r darpariaethau y mae'n rhaid eu cynnwys yn erthyglau Cwmni o'r fath. Er enghraifft, diddymwyd y gofyniad ei bod yn rhaid penodi mwyafrif y cyfarwyddwyr gan yr aelodau.

Caiff Cwmnïau Budd Cyhoeddus sy'n bodoli eisoes ddiwygio'u herthyglau i adlewyrchu'r newidiadau hyn er nad oes yn rhaid iddynt wneud hynny. Fodd bynnag, rhaid i unrhyw Gwmni Budd Cyhoeddus a gofrestrir ar ôl 1 Hydref gydymffurfio â'r rheoliadau newydd.

Amrywiol

Rhyddid gwybodaeth
Fel yr adroddwyd eisoes yn y Newyddion i Ymddiriedolwyr, cynhaliwyd ymgynghoriad gan y Gweinidog Cyfiawnder rhwng 25 Hydref 2007 ac 1 Chwefror 2008 ynglŷn â sut mae ehangu'r rhestr "awdurdodau cyhoeddus" dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 i "gontractwyr sy'n darparu gwasanaethau sy'n un o swyddogaethau awdurdodau cyhoeddus". Ymatebodd WCVA i'r ymgynghoriad hwn drwy ddweud ei fod yn teimlo na ddylid ehangu'r Ddeddf i gynnwys mudiadau'r trydydd sector sy'n darparu gwasanaethau cyhoeddus - a'r un safbwynt a fynegwyd gan y rhan fwyaf o gyrff ambarél eraill.

Mewn ymateb a gyhoeddwyd fis diwethaf, dywedodd y weinyddiaeth y byddai manteision cynnwys elusennau dan y Ddeddf yn llai o lawer na'r effaith negyddol "anochel" ar yr elusennau eu hunain oherwydd y gost ychwanegol a fyddai ynghlwm wrth gydymffurfio. Ond, ychwanegodd y byddai'r Llywodraeth yn "disgwyl i elusennau ymateb mewn ffordd mor agored ac mor ddi-oed ag y bo modd i geisiadau rhesymol am y wybodaeth y maent yn ei chadw".

Canllawiau ymgyrchu
Mae Campaigning is OK! they may not always like it, but it gets things done, yn cynnig canllawiau gwych ar gyfer ymgyrchoedd gan fudiadau yn y gymuned a mudiadau gwirfoddol. Fe'i seilir ar ganfyddiadau 8 o ddigwyddiadau rhanbarthol ac mae'n dangos pam mae ymgyrchoedd yn bwysig i'r sector, hyd yn oed os nad ydynt bob tro'n cael eu labelu felly, beth y gall cyrff cefnogi ei wneud i helpu, ac ambell awgrym defnyddiol megis gweithdy 90 munud ar sut i gynllunio ymgyrch lwyddiannus.

Cyngor cyfreithiol pro bono
Mae LawWorks, y wefan i Grŵp Pro'r Cyfreithwyr wedi lansio Cyngor Cychwynnol Electronig, sef system awtomatig ar y we sy'n caniatáu i fudiadau heb fryd ar wneud elw a mudiadau cynghori wneud ymholiad cyfreithiol byr a chael ateb gan gyfreithiwr dros yr e-bost. Fe'i gweithredir ar y cyd rhwng asiantaethau cynghori a chyrff ambarél y sector gwirfoddol.

Dyma'r prif feysydd cyfreithiol yr ymdrinnir â hwy: hysbysebu, bancio, adeiladu ac adeiladwaith, elusennau, esgeulustod clinigol, masnachol, cwmnïau, cystadleuaeth, adeiladwaith, defnyddwyr, credyd defnyddwyr, contract, corfforaethol, troseddu, dyledion, addysg, cyflogaeth, ynni, amgylchedd, UE, teulu, iechyd a diogelwch, tai, mewnfudo, ansolfedd, yswiriant, eiddo deallusol, TG, landlord a thenant, iechyd meddwl, morgeisio, diogelu data, cyllid, yswiriant, pensiynau, anaf personol, cynllunio, eiddo, cyfraith gyhoeddus, hawliadau bychain, treth, telegyfathrebu, ymddiriedolaeth, lles, ewyllysiau a phrofiant.

Mwy o gymorth pro bono
Cronfa sy'n cynnig gwerth £400,00 o gyngor i fusnesau yn Ne Cymru yw Cynllun y Banc Amser. Fe'i sefydlwyd gan HR Consultant Services Ltd ac mae cwmnïau eraill yn cyfrannu at y gwaith gan gynnwys Grant Thornton UK, Golley Slater a Morgan Cole ymhlith eraill. Mae Siambr Fasnach De Cymru'n cefnogi'r cynllun hefyd.

Mae'r gronfa'n caniatáu i fusnesau sy'n gwneud colled gael cyngor am ddim gan ddewis arbenigwr er mwyn eu cynorthwyo drwy'r dirywiad economaidd presennol. Gall y cyngor hwn gynnwys marchnata/cysylltiadau cyhoeddus, cyfraith fasnachol, ansolfedd, cyfrifyddu, Adnoddau Dynol/Personél/Cyfraith Cyflogaeth a llawer ei faes busnes arall. Darperir y cyngor i gyd heb ddim ymrwymiad parhaus unwaith y bydd yr amser a neilltuwyd wedi dod i ben.

Os oes gan eich mudiad ddiddordeb mewn cyfrannu i'r cynllun hwn neu os oes angen help arnoch drwy'r cynllun, cysylltwch â Ryan Paten yng Nghynllun y Banc Amser: info@timebankinitiative.co.uk neu 0845 094 0424

Mesur effaith ac ansawdd
Mae'r Sefydliad Economeg Newydd wedi cyhoeddi Tools for You: Approaches to proving and improving for charities, voluntary, diweddariad i'r Prove and Improve Toolkit, Y nod yw helpu gweithwyr datblygu a sefydliadau'r rheng flaen a'u llywio drwy'r broses mesur effaith ac ansawdd yn y maes cymdeithasol. Yn y prif lyfryn, ceir crynodebau manwl o ugain ffordd wahanol o fynd ati, ac mae'r pecyn sy'n cyd-fynd ag ef yn cynnwys siart penderfynu a chymharu sy'n gymorth ichi bwyso a mesur y gwahanol fanteision.

Defnyddio'r dechnoleg newydd
Social by Social: a practical guide to using new technologies to deliver social impact, gan The Lab yn NESTA, y corff arloesi cenedlaethol. Ei nod yw dysgu'r gwersi ynglŷn â sut y gellir rhoi technolegau ar waith yn y ffordd fwyaf effeithiol er mwyn sicrhau'r effaith gymdeithasol orau a chynorthwyo i weddnewid y ffordd y bydd gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio.

Porth adnoddau
Ariennir y wefan newydd hon sef gwefan Gwella Cymorth gan Capacitybuilders. Mae'n dwyn ynghyd adnoddau ymarferol (newyddion, digwyddiadau, dangos cyfeiriad, pecynnau, cysylltiadau a gwybodaeth) i bawb sy'n rhoi cymorth i fudiadau'r trydydd sector. Mae'n cynnig porth at ystod eang o becynnau, gwybodaeth a chymorth, gan greu cymuned hwylus ar gyfer cyfnewid adnoddau, syniadau, cyngor a dysgu.

Blogio a bod yn ddienw
Mewn penderfyniad pwysig sy'n ymwneud â chyfrinachedd ar y Rhyngrwyd, mae un o swyddogion yr heddlu a ysgrifennodd flog dienw a enillodd wobr wedi colli'r frwydr gyfreithiol i gadw'i enw'n gyfrinachol. Ar 16 Mehefin 2009, rhoddodd Mr Ustus Eady ei ddyfarniad. Diddymodd y gwaharddiad dros dro a oedd wedi bod ar waith er 4 Mehefin 2009, gan ddweud na allai'r awdur ddisgwyl yn rhesymol gael preifatrwydd "oherwydd bod blogio yn ei hanfod yn weithgarwch cyhoeddus yn hytrach nag yn weithgarwch preifat".

Nid oedd identiti'r awdur yn ennyn yr "ansawdd hyder" gofynnol, fel y'i diffinnir yn y prif achos sy'n ymwneud â thorri cyfrinachedd, Coco v. A N Clark. Felly, ni fyddai ei gyhoeddi'n groes i'r hawl i breifatrwydd a roddir drwy Erthygl 8 y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol. Beth bynnag, ychwanegodd y llys y byddai'r budd cyhoeddus a ddeuai yn sgil datgelu pwy oedd yr awdur fel un o swyddogion yr heddlu'n bwysicach nag unrhyw hawl i breifatrwydd a hawlid.

Ar gyfer awduron blogiau sy'n dymuno aros yn ddienw, yn enwedig awduron blogiau sy'n datgelu gwybodaeth gyfrinachol neu ddadleuol ynglŷn â'u cyflogwr, mae'r dyfarniad hwn yn rhybudd na fydd y llysoedd yn gyffredinol yn cynnig gwarchodaeth iddynt os bydd rhywun yn canfod pwy ydynt ac yn bygwth cyhoeddi eu henw.

Cyfraith ac arferion cyflogi

Straen yn y gweithle
Mae cymorth ymarferol wedi'i ddiweddaru ar gyfer Adnoddau'r Gweithlu i fynd i'r afael â mater straen yn y gweithle wedi'i gyhoeddi gan y CIPD, gan gydweithio â'r HSE a Buddsoddwyr mewn Pobl. Mae ei adnodd rheolaeth linell ar gyfer ymddygiad a straen yn y gwaith yn cynnwys fframwaith cymhwysedd i alluogi rheolwyr llinell i weithio ar y sgiliau sy'n ofynnol er mwyn lleihau ac atal straen yn y gweithle.

Cynrychiolaeth gyfreithiol
Mae'r Llys Apêl wedi cyhoeddi ei benderfyniad yn Kulkarni v Milon Keynes Hospital NHS Trust, sydd:

• yn awdurdod ar gyfer y cynnig bod gan feddygon y GIG yr hawl i gynrychiolaeth gyfreithiol os yw'n wynebu cyhuddiadau o gamymddwyn neu ddiffyg gallu, dan delerau'r contract; ac,
• mae'n cynnwys obiter clir yn awgrymu os bydd y cyhuddiad disgyblu mor ddifrifol fel y gallai rhywun fod yn analluog i weithio yn y dyfodol os profir y cyhuddiadau, bod gan y person hwnnw'r hawl annibynnol i gael cynrychiolaeth gyfreithiol mewn gwrandawiadau disgyblu mewnol dan Erthygl 6 y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol.

Mae i'r pwynt olaf hwnnw oblygiadau o bwys ar gyfer holl weithwyr y sector cyhoeddus, ac mae'n gyson â phenderfyniad yr Uchel Lys yn (R (ar gais G) v Llywodraethwyr Ysgol X yn gynharach yn y flwyddyn.

Canllawiau ar ffliw moch
Mae cyfreithwyr Bates Wells a Braithwaite wedi cyhoeddi rhywfaint o Gwestiynau ac Atebion i gyflogwyr ynglŷn â ffliw moch.

Osgoi gwahaniaethu
Mae Stonewall wedi cyhoeddi, Religion and Sexual Orientation: How to manage relations in the workplace , canllawiau ymarferol a gwybodus ynglŷn â sut mae hybu cysylltiadau da yn y gweithle. Er 2003, mae deddfwriaeth wedi bod ar gael i warchod pobl sy'n lesbiaid, yn hoyw ac yn ddeurywiol ac unigolion sy'n arddel crefydd neu gred. Mae'r canllawiau hyn yn edrych ar astudiaethau achos ac adborth unigol i chwalu mythau ac i gynnig canllawiau defnyddiol ynglŷn â sut mae chwalu gwrthdaro yn y gwaith.

Estyniad
Mae'r EAT wedi cyhoeddi ei benderfyniad yn Eagles v Rugged Systems Ltd, sy'n gosod cynsail ar gyfer sefyllfa lle bydd hawlydd sy'n rhesymol gredu bod "rhyw broses" sy'n ymdrin â diswyddiad ar y gweill - gan gynnwys negodi a chyngor cyfreithiol dros gytundeb cyfaddawdu - yna, byddai ganddo neu ganddi'r hawl i gael estyniad awtomatig ar yr amser a ganiateir ar gyfer cyflwyno hawliad dan reoliad 15(2) Rheoliadau Anghydfodau (Datrys) 2004 Deddf Cyflogaeth 2002 (wedi'i dirymu bellach). Nid oes gwahaniaeth os nad oes apêl wedi'i chychwyn mewn gwirionedd nac ychwaith os na ddilynwyd gweithdrefn ffurfiol.

Dilynodd yr EAT y canllawiau a geir yn achos Llys Apêl Towergate London Market Ltd v Harris [2008] IRLR 536 sef nad oedd y ffaith bod gweithdrefn wirioneddol yn cael ei dilyn neu beidio yn berthnasol. Yr ystyriaeth hanfodol oedd (a) a oedd yr achwynydd yn credu [bod rywfaint o broses ar y gweill] a (b) a oedd seiliau rhesymol dros gredu hynny.

Hawlio cyflog cyfartal
Mae'r Llys Apêl wedi cyhoeddi ei benderfyniad pwysig yn Gutridge v Sodexo, achos sy'n cynnwys hawliadau ynglŷn â chyflog cyfartal pan fydd menywod yn cael eu trosglwyddo dan drefn TUPE. O fwyafrif, cadarnhawyd penderfyniad y Llys Apêl gan EAT, sef:

• ei bod yn rhaid dod â hawliad am golli cyflog cyfartal, sydd wedi cronni yn ystod cyfnod o gyflogaeth hyd at ddyddiad trosglwyddo'r ymgymeriad i'r trosglwyddai, yn erbyn y trosglwyddai o fewn 6 mis i ddyddiad y trosglwyddo (ac fel arall fe'i gwaherddir dan y rheolau cyfyngu); ond,
• y gall hawliau am golledion ar ôl y dyddiad trosglwyddo fynd rhagddynt yn erbyn y cyflogwr newydd (y trosglwyddai) am hyd at 6 blynedd o golledion ar ôl dyddiad yr hawliad. Rhaid mynd ar drywydd hawliad o fewn 6 mis ar ôl terfynu'r gyflogaeth honno.

Felly, bydd cyflogwyr sy'n ysgwyddo contractau gwasanaeth y sector cyhoeddus yn dal i fod yn atebol am hawliadau cyflog cyfartal am gyfnod hir ar ôl y trosglwyddo cyn belled ag y bo'r sawl sydd wedi cael eu trosglwyddo'n dal i fod yn gyflogedig, ar sail enillion y cymarebion a ddefnyddid gan yr awdurdod cyhoeddus cyn y trosglwyddo.